الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
59
سلامة القرآن من التحريف (تحريف ناپذيرى قرآن) ( فارسى)
نقل كرده است ، شواهد التنزيل « 1 » حاكم حسكانى ( از دانشمندان قرن پنجم ) كه با چند سند گوناگون گزارش اين مصحف را آورده است ، مفاتيح الاسرار ومصابيح الأنوار « 2 » عبد الكريم شهرستانى ( م . 548 ه . ق ) ( وى در ميان دانشمندان أهل سنت با تفصيل خبر اين مصحف را آورده واز كيفيت تدوين ، ارائهى مصحف توسط امام به أصحاب در مسجد ، عدم پذيرش آنان واحتجاج امام سخن گفته است . ) المناقب « 3 » خطيب خوارزم ( م . 568 ه . ق ) ، التسهيل في علوم التنزيل « 4 » ابن جزى كلبى ( م . 741 ه . ق ) . ابن أبي داود گزارش اين مصحف را از طريق أشعث بن سوّار آورده ومىگويد : هيچ كس جز أشعث دربارهى اين مصحف روايت ندارد « 5 » . اين اظهار نظر بدون تأمل در أسناد خبرِ اين مصحف است ؛ چون به طور نمونه ، ابن ضُرَيس آن را با سندى ديگر ذكر كرده است ؛ « 6 » ابن حجر عسقلانى ومحمود بن أحمد عيني نيز به دليل انقطاع در سندِ گزارش مصحف ، آن را ضعيف مىشمردند ؛ « 7 » ليكن اين انقطاع نيز در برخى از سندهاست . طرق ديگرى از گزارش اين مصحف با سند متصل وجود دارد ، از جمله همان طريق ابن ضُرَيس كه با سند خود از محمد بن سيرين ووى از عكرمة از امام علي عليه السلام خبر مىدهد . « 8 » آلوسى بغدادي ( م . 1270 ه ) نيز در اين زمينه اظهار نظر كرده است . وى برخى از اسناد روايات در اين باره را « موضوع » « 9 » و « ضعيف » « 10 » مىنامد وتنها روايت ابن الضريس را صحيح السند مىداند « 11 » . در آن روايت محمد بن سيرين از عكرمة مىپرسد :
--> ( 1 ) . موفق بن أحمد خوارزمي ، المناقب ، تحقيق محمد مالك محمودى ، ص 94 . ( 2 ) . علوم القرآن عند المفسرين ، به نقل از : مركز الثقافة والمعارف القرآنية ، ج 1 ، ص 351 . ( 3 ) . سليمان بن أشعث ، كتاب المصاحف ، ص 16 . ( 4 ) . محمد بن أيوب بن ضريس ، همان ، ص 36 . ( 5 ) . ابن حجر عسقلانى ، همان ، ج 9 ، ص 12 - 13 ونيز ر . ك : محمود بن أحمد عيني ، عمدة القاري ( شرح صحيح البخاري ) ، ج 20 ، ص 17 . ( 6 ) . محمد بن أيوب بن ضريس ، همان ، ص 36 . ( 7 ) . روايت از طريق « أبو حيان توحيدي » ، محمود آلوسى ، روح المعاني ، ج 1 ص 41 . ( 8 ) . روايت از طريق « ابن سيرين » ، همان منبع . ( 9 ) . همان . ( 10 ) . محمد بن أيوب بن ضريس ، همان ، ص 36 . ( 11 ) . روايت از طريق « أبو حيان توحيدي » ، محمود آلوسى ، روح المعاني ، ج 1 ص 41 .